Anatomia człowieka

Układ mięśniowy

2009-09-18T10:43:00.000-07:00

Układ mięśniowy (łac. systema musculorum) czynna część aparatu ruchu,zbudowana z tkanki mięśniowej zdolnej do kurczenia i rozkurczania się

Występują dwa rodzaje mięśni. Stanowią przeciętnie 40% masy całego ciała. Typowy mięsień szkieletowy zbudowany jest z brzuśca oraz ścięgien. Brzusiec jest skupieniem włókien mięśniowych. Ma czerwone zabarwienie ze względu na obecność barwnika - mioglobiny. Większość mięśni ma jeden brzusiec, np. mięsień pośladkowy, niektóre mają ich jednak więcej, np. mięsień dwugłowy ramienia.

Najprostsze mięśnie w ciele człowieka to mięśnie gładkie odpowiedzialne za ruchy bezwiedne, takie jak rozszerzanie źrenic, skurcze jelit i żołądka. Mięśnie poprzecznie prążkowane umożliwiają poruszanie się. Mają bardziej złożoną budowę niż mięśnie gładkie i powstały później w procesie ewolucji. Specjalna grupa mięśni poprzecznie prążkowanych powoduje rytmiczne ruchy serca pompującego krew.

Podział mięśni
Mięśnie możemy podzielić na kilka rodzajów:
I. Pod względem topograficznym (w zależności od położenia)
    * mięśnie głowy (łac. musculi capitis) i szyi (łac. musculi coli)
    * mięśnie tułowia (łac. musculi trunci)
    * mięśnie kończyn (łac. musculi extremitatum)
    * mięśnie brzucha (łac. musculi abdominis)
    * mięśnie klatki piersiowej
    * mięśnie grzbietu
II. Pod względem czynności
   1. Mięśnie antagonistyczne są to: zginacze i prostowniki (albo przywodziciele i odwodziciele) - działają antagonistycznie - podczas ruchu jeden kurczy się bardziej od drugiego {np. mięsień dwugłowy ramienia i mięsień trójgłowy ramienia).
   2. Mięśnie synergistyczne (współdziałają w wykonywaniu tego samego rodzaju ruchu), np. mięśnie żebrowe czy mięśnie tułowia.
Przy czym podział ten jest prawdziwy względem kierunku działania, bowiem w każdym ruchu zawsze biorą udział obie przeciwnie działające grupy mięśni. Gdy jedna z nich działa silniej, np. przy zgięciu, druga działa słabiej i tylko hamuje zamierzony ruch, np. prostowanie. To współdziałanie sprawia iż ruch jest płynny, precyzyjny i kontrolowany.
III. Pod względem budowy
    * płaskie, np. brzucha
    * okrężne, np. wokół ust, oczu i odbytu
    * jednobrzuścowy - wrzecionowaty, np. mięśnie pośladków
    * dwugłowy, np. biceps, mięsień zginacz ramienia
    * czworogłowy, np. uda
    * trójgłowy, np. triceps, mięsień łydki
    * szerokie, np. mięśnie wyścielające ściany brzucha i klatki piersiowej
    * krótkie, np. mięśnie wokół kręgosłupa
    * długie, np. mięśnie kończyn
IV. Pod względem przyczepu
   1. dwugłowe
   2. trójgłowe
   3. czworogłowe

Budowa morfologiczna mięśni
   1. brzusiec zbudowany z włókien mięśniowych
   2. ścięgno początkowe i końcowe
   3. przyczep początkowy i końcowy
Typy morfologiczne mięśni szkieletowych
   1. wrzecionowaty
   2. płaski
   3. wielogłowy (dwu-, trój-, czworogłowy) - gdy brzusiec dzieli sie na jednym ze swoich końców na wiele części czyli tzw. głowy
   4. dwubrzuścowy - gdy brzusiec ma w swojej części środkowej trzecie ścięgno, które dzieli mięsień na dwie części
   5. pierzasty - gdy ścięgno wnika ostrym końcem w głąb brzuśca a włókna biegną skośnie do jednej lub obu krawędzi

Narzędzia pomocnicze mięśni
   1. Powięzie (fasciae)- błony zbudowane z tkanki łącznej włóknistej, których zadaniem jest zewnętrzna osłona poszczególnych mięśni, grup mięśniowych i całej warstwy. Występują one przeważnie w kończynach, a ich odnogi przyczepiając się do kości oddzielają od siebie poszczególne grupy mięśniowe tworząc tzw. przegrody międzymięśniowe.
   2. Kaletki maziowe (bursae synoviales)- występują między odcinkami narządu ruchu czyli między kością a ścięgnem lub mięśniem, między torebka stawowa a ścięgnem, między kością a skórą; ułatwiają ślizganie się narządów względem siebie.
   3. Pochewki ścięgien (vaginae tendinum)- obejmują ścięgna mięśni i podobnie jak kaletki maziowe ułatwiają ślizganie się narządów względem siebie. Zbudowane z cewki i dwóch blaszek: pokrywającej bezpośrednio ścięgno mięśnia i wyścielającej wewnętrzną powierzchnię pochewki włóknistej. Blaszki te przechodzą w siebie tworząc krezkę ścięgna.
   4. Bloczki mięśni - stanowią podporę, wokół których owijając się ścięgna mięśni zmieniając kierunek swego przebiegu i działania.
   5. Trzeszczki - spełniają taką sama funkcję jak bloczki.

Mięśnie człowieka

Mięśnie głowy
Mięśnie sklepienia czaszki: Mięsień potyliczno-czołowy • Mięsień skroniowo-ciemieniowy
Mięśnie otoczenia szpary powiek: Mięsień okrężny oka • Mięsień marszczący brwi • Mięsień podłużny
Mięśnie otoczenia szpary ust: Mięsień szeroki szyi • Mięsień obniżacz wargi dolnej • Mięsień bródkowy • Mięsień obniżacz kąta ust • Mięsień śmiechowy • Mięsień jarzmowy większy • Dźwigacz wargi górnej i skrzydła nosa • Dźwigacz wargi górnej • Mięsień jarzmowy mniejszy • Mięsień dźwigacz kąta ust • Mięsień policzkowy • Mięsień okrężny ust
Mięśnie otoczenia nozdrzy: Mięsień nosowy • Mięsień obniżacz przegrody
Mięśnie otoczenia małżowiny usznej: Mięsień uszny przedni • Mięsień uszny górny • Mięsień uszny tylny
Mięśnie żucia: Mięsień skroniowy • Mięsień żwacz • Mięsień skrzydłowy przyśrodkowy • Mięsień skrzydłowy boczny

Mięśnie szyi
Mięśnie powierzchowne: Mięsień szeroki szyi • Mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy
Mięśnie środkowe: Mięśnie podgnykowe mięsień mostkowo-gnykowy • mięsień łopatkowo-gnykowy • mięsień mostkowo-tarczowy • mięsień tarczowo-gnykowy Mięśnie nadgnykowe mięsień dwubrzuścowy • mięsień rylcowo-gnykowy • mięsień żuchwowo-gnykowy • mięsień bródkowo-gnykowy
Mięśnie głębokie: Mięśnie pochyłe mięsień pochyły przedni • mięsień pochyły środkowy • mięsień pochyły tylny • mięsień pochyły najmniejszy Mięśnie przedkręgowe mięsień prosty przedni głowy • mięsień długi głowy • mięsień długi szyi

Mięśnie grzbietu

Mięśnie powierzchowne grzbietu
Mięśnie kolcowo-ramienne: Mięsień czworoboczny • Mięsień najszerszy grzbietu • Mięsień równoległoboczny • Mięsień dźwigacz łopatki
Mięśnie kolcowo-żebrowe: Mięśnie zębate tylne

Mięśnie głębokie grzbietu

Mięśnie długie grzbietu
Mięśnie kolcowo-poprzeczne: Mięśnie płatowate
Mięsień krzyżowo-grzbietowy: Mięsień biodrowo-żebrowy • Mięsień najdłuższy
Mięsień kolcowy: Mięsień kolcowy klatki piersiowej • Mięsień kolcowy szyi • Mięsień kolcowy głowy
Mięśnie poprzeczno-kolcowe: Mięsień półkolcowy • Mięsień wielodzielny • Mięśnie skręcające

Mięśnie krótkie grzbietu: Mięśnie międzykolcowe • Mięsień krzyżowo-guziczny tylny • Mięśnie międzypoprzeczne • Mięsień krzyżowo-guziczny przedni • Mięśnie dźwigacze żeber

Mięśnie podpotyliczne: Mięsień skośny górny głowy • Mięsień prosty tylny mniejszy głowy • Mięsień prosty tylny większy głowy • Mięsień skośny dolny głowy • Mięsień prosty boczny głowy

Mięśnie klatki piersiowej
Mięśnie powierzchowne: Mięsień piersiowy większy • Mięsień piersiowy mniejszy • Mięsień podobojczykowy • Mięsień zębaty przedni
Mięśnie głębokie: Mięśnie międzyżebrowe • Mięsień poprzeczny klatki piersiowej
Przepona

Mięśnie brzucha

Mięśnie boczne i przednie: Mięsień skośny zewnętrzny brzucha • Mięsień skośny wewnętrzny brzucha • Mięsień poprzeczny brzucha • Mięsień prosty brzucha • Mięsień piramidowy
Mięśnie tylne:Mięsień czworoboczny lędźwi

Mięśnie kończyny górnej
Mięśnie obręczy kończyny górnej: Mięsień naramienny • Mięsień nadgrzebieniowy • Mięsień podgrzebieniowy • Mięsień obły mniejszy • Mięsień obły większy • Mięsień podłopatkowy
Mięśnie ramienia
Grupa przednia: Mięsień kruczo-ramienny • Mięsień dwugłowy ramienia • Mięsień ramienny
Grupa tylna: Mięsień trójgłowy ramienia • Mięsień łokciowy
Mięśnie przedramienia
Grupa przednia
Warstwa powierzchowna
Mięsień nawrotny obły • Mięsień zginacz promieniowy nadgarstka • Mięsień dłoniowy długi • Mięsień zginacz łokciowy nadgarstka • Mięsień zginacz powierzchowny palców
Warstwa głęboka
Mięsień zginacz głęboki palców • Mięsień zginacz długi kciuka • Mięsień nawrotny czworoboczny
Grupa boczna
Mięsień ramienno-promieniowy • Mięsień prostownik promieniowy długi nadgarstka • Mięsień prostownik promieniowy krótki nadgarstka • Mięsień odwracacz
Grupa tylna
Warstwa powierzchowna
Mięsień prostownik palców • Mięsień prostownik palca małego • Mięsień prostownik łokciowy nadgarstka
Warstwa głęboka
Mięsień odwodziciel długi kciuka • Mięsień prostownik krótki kciuka • Mięsień prostownik długi kciuka • Mięsień prostownik wskaziciela
Krótkie mięśnie ręki
Mięśnie kłębu kciuka
Mięsień odwodziciel krótki kciuka • Mięsień zginacz krótki kciuka • Mięsień przeciwstawiacz kciuka • Mięsień przywodziciel kciuka
Mięśnie kłębu palca małego
Mięsień dłoniowy krótki • Mięsień odwodziciel palca małego • Mięsień zginacz krótki palca małego • Mięsień przeciwstawiacz palca małego
Mięśnie środkowe dłoni
Mięśnie glistowate • Mięśnie międzykostne

Mięśnie kończyny dolnej
Mięśnie obręczy kończyny dolnej
Grupa przednia mięśni grzbietowych obręczy kończyny dolnej
Mięsień biodrowo-lędźwiowy • Mięsień lędźwiowy większy • Mięsień lędźwiowy mniejszy • Mięsień biodrowy
Grupa tylna mięśni grzbietowych obręczy kończyny dolnej
Mięsień pośladkowy wielki • Mięsień naprężacz powięzi szerokiej • Mięsień pośladkowy średni • Mięsień pośladkowy mały • Mięsień gruszkowaty
Grupa mięśni brzusznych obręczy kończyny dolnej
Mięsień zasłaniacz wewnętrzny • Mięśnie bliźniacze górny i dolny • Mięsień czworoboczny uda
Mięśnie uda
Grupa przednia mięśni uda
Mięsień krawiecki • Mięsień czworogłowy uda • Mięsień prosty uda • Mięsień obszerny boczny • Mięsień obszerny przyśrodkowy • Mięsień obszerny pośredni • Mięsień stawowy kolana
Grupa przyśrodkowa mięśni uda
Mięsień grzebieniowy • Mięsień smukły • Mięsień przywodziciel długi • Mięsień przywodziciel krótki • Mięsień przywodziciel wielki
Grupa tylna mięśni uda
Mięsień półścięgnisty • Mięsień półbłoniasty • Mięsień dwugłowy uda
Mięśnie goleni
Grupa przednia mięśni goleni
Mięsień piszczelowy przedni • Mięsień prostownik długi palców • Mięsień strzałkowy trzeci
Grupa boczna mięśni goleni
Mięsień strzałkowy długi • Mięsień strzałkowy krótki
Grupa tylna mięśni goleni
Warstwa powierzchowna
Mięsień brzuchaty łydki • Mięsień płaszczkowaty • Mięsień podeszwowy
Warstwa głęboka
Mięsień podkolanowy • Mięsień zginacz długi palców • Mięsień piszczelowy tylny • Mięsień zginacz długi palucha
Krótkie mięśnie stopy
Mięśnie grzbietu stopy
Mięsień prostownik krótki palców • Mięsień prostownik krótki palucha
Mięśnie podeszwy
Mięśnie wyniosłości przyśrodkowej
Mięsień odwodziciel palucha • Mięsień zginacz krótki palucha • Mięsień przywodziciel palucha
Mięśnie wyniosłości bocznej
Mięsień odwodziciel palca małego • Mięsień zginacz krótki palca małego • Mięsień przeciwstawiacz palca małego
Mięśnie wyniosłości pośredniej

Mięsień zginacz krótki palców • Mięsień czworoboczny podeszwy • Mięśnie glistowate • Mięśnie międzykostne

Układ Więzadłowy

2009-09-18T08:59:00.000-07:00

Układ Więzadłowy czyli system więzadeł danego stawu ruchowego kości

Więzadła (łac. ligamenta) są to zbudowane z pęczków włókien łączniki sąsiadujących ze sobą kości stawu. Ich zadaniem jest utrzymywanie kości stawu na swoim miejscu, ponadto w więzadłach znajdują się receptory proprioceptywne, których zadaniem jest informowanie o pozycji stawu. Więzadła działają w sposób bierny i jeśli końce stawu są blisko siebie to więzadła są zwiotczałe, gdy staw jest w ruchu więzadła ograniczają jego zakres do bezpiecznych wartości.

Więzadła w zależności od funkcji jakie wypełniają można podzielić na więzadła które:

wzmacniają połączenia stawowe; w grupie tej można wyróżnić więzadła zewnątrz stawowe (zewnątrztorebkowe), niekiedy wyraźnie oddzielające się, a niekiedy trudne do oddzielenia od torebki stawowej oraz więzadła wewnątrzstawowe (wewnątrztorebkowe), przebiegające w jamie stawu, np. więzadła krzyżowe w jamie stawu kolanowego; mogą one wpływać na kierunek ruchu w stawie, ograniczać zbyt znaczne wychylenia oraz przeciwdziałać nadmiernemu oddalaniu się od siebie części kości tworzących staw;
ograniczają przestrzenie lub otwory.

Liczba więzadeł jest dosyć duża, niektóre są bardzo mocne, jak np. więzadło biodrowo-udowe. Niekiedy występują więzadła z przewagą włókien elastycznych, jak np. więzadła żółte pomiędzy łukami kręgów.

Do uszkodzenia więzadeł dochodzi, gdy dozwolony zakres ruchu stawu zostaje przekroczony pod wpływem sił przekraczających wytrzymałość więzadeł. Zależnie od działających sił i wartości przekroczenia zakresu ruchu włókna więzadeł ulegają wówczas naciągnięciu, naderwaniu lub nawet całkowitemu rozerwaniu. Jednocześnie dochodzi do uszkodzenia torebki stawowej, w którą wtopione są więzadła.

Metabolizm więzadeł jest bardzo powolny, z tego powodu ich gojenie trwa bardzo długo, nawet do kilku miesięcy. Jest to główna przyczyna tego, że leczenie skręceń jest tak długotrwałe.

Układ szkieletowy

2009-09-18T08:14:00.000-07:00

Układ szkieletowy (Szkielet) zbudowany jest głównie z kości i chrząstki. Kościec człowieka składa się z 206 kości.

Liczba kości jest większa u dzieci ze względu na wiele punktów kostnienia (około 270 u noworodka i 350 u 14-latka); spada dopiero po połączeniu się np. trzonów z nasadami. U starszych ludzi kości może być mniej niż 206 ze względu na zrastanie kości czaszki. Średnia waga szkieletu to 10 kilogramów u kobiet i 12 kilogramów u mężczyzn.

Układ szkieletowy umożliwia człowiekowi ruch i stanowi ochronę delikatnych części ciała, takich jak mózg, serce czy płuca. Do szkieletu doczepione są mięśnie. Za każdym razem gdy zginamy nogę lub zaciskamy pięść, pracują nasze stawy. Bez nich cały szkielet, a więc i całe ciało, byłby sztywny i niezdolny do żadnego ruchu.

Szkielet człowieka zgodnie z ogólnym podziałem jego ciała można podzielić na:
1) szkielet osiowy:
- czaszka
- kręgosłup
- klatka piersiowa
2) szkielet kończyn
- kości obręczy barkowej
- kości obręczy miednicowej
- kości kończyn.

Podstawowym materiałem budulcowym szkieletu człowieka jest tkanka kostna oraz w mniejszym stopniu chrzęstna. Ze względu na budowę zewnętrzną kości podzielono na kilka grup:

kości długie np. kość udowa, ramienna
kości płaskie np. kości czaszki, łopatka
kości krótkie np. kości nadgarstka, stępu
kości różnokształtne np. kręgi

Kość zbudowana jest z tkanki kostnej - czyli z osteocytów i z substancji podstawowej, zawiera sole wapnia i substancje organiczne. Osteocyty czyli komórki kostne mieszczą się w jamkach rozproszonych w substancji międzykomórkowej. Jamki te łączą się ze sobą cienkimi kanalikami kostnymi w tych kanalikach leżą cienie wypustki tych osteocytów.

Tkanka kostna tworzy elementy strukturalne zwane blaszkami kostnymi czyli sole mineralne oraz pęczki włókien kolagenowych zespolonych substancją podstawową. To właśnie blaszki kostne stanowią jednostki morfologiczne i czynnościowe kości.

W zależności od układu blaszek kostnych wyróżniamy: tkankę kostną zbitą - o zwartym układzie blaszek, występuje w częściach zewnętrznych kości oraz tkankę kostną gąbczastą - mieszczącą się wewnątrz kości. Blaszki kostne zbite - istota zbita - układa się w słupy kostne - osteony. Natomiast blaszki kostne gąbczaste - istota gąbczasta - tworzy grube beleczki, płytki lub różnokształtne bryły. Układ tych struktur zależy od sił działających na kość. Wspomniany szpik kostny znajduje się pomiędzy beleczkami istoty gąbczastej.

Kość otacza okostna - mocna warstwa łącznotkankowa.

Kość odwapniona w roztworze kwasu solnego, pomimo zachowanego kształtu, jest miękka, dająca się wyginać.

Natomiast pod wpływem maceracji -proces gnilny- kość jest twarda i niezmieniona w kształcie.

Jeżeli poddamy kość procesowi spalania, zniszczymy w ten sposób obecne w niej składniki organiczne. Taka kość będzie wówczas krucha, łatwo rozpada się na kawałki.
Jedna funkcjonalna całość utworzona z licznych kości wymaga istnienia różnych rodzajów połączeń. Tam, gdzie zachodzi potrzeba wzmocnienia większego fragmentu szkieletu, powstają połączenia ścisłe. Cechuje je mała ruchomość, a często wręcz zupełny jej brak. Miejsca styku kości spajane są różnymi rodzajami tkanki łącznej, na przykład szwy w czaszce i zęby w zębodołach - tkanką łączną włóknistą (jednak szwy z wiekiem kostnieją), a żebra z mostkiem - tkanką łączną chrzęstną. W tych miejscach, gdzie elementy szkieletu powinny zmieniać położenie względem siebie, funkcjonują połączenia ruchome - stawy (łac. articulatio).

Układ ruchu

2009-09-18T07:57:00.000-07:00

Układ (narząd) ruchu - część organizmu odpowiadająca za utrzymanie postawy i wykonywanie ruchów.

Narząd ruchu składa się z układu biernego - kostno-stawowego i układu czynnego - nerwowo-mięśniowego.

Dokładniejszy podział wygląda następująco:

Układ szkieletowy (część bierna) składający się z:

kości
połączeń międzykostnych:
a) wolnych, czyli stawów wraz z ich elementami dodatkowymi
b) ścisłych połączeń międzykostnych (więzozrosty, chrząstkozrosty i kościozrosty)

Układ więzadłowy
Układ mięśniowy (część czynna - obdarzona zdolnością kurczenia się) czyli mięśnie i ich ścięgna.

W szerszym znaczeniu do układu ruchowego człowieka zaliczyć można również znajdujące się w nich receptory, oraz część układu nerwowego, sterująca jego czynnością.

Wymienione układy tworzą w ciele człowieka skomplikowany system dźwigni, dzięki któremu możemy:

zmieniać położenie całego ciała (wykonywać ruchy lokomocyjne)
zmieniać ułożenie części ciała względem siebie, na przykład zgiąć rękę lub nachylić głowę
utrzymać odpowiednią postawę ciała, co ma dla nas szczególne znaczenie, ponieważ jesteśmy istotami dwunożnymi
znacznie osłabiać skutki działania rożnego rodzaju przeciążeń, na przykład w trakcie wykonywania gwałtownych ruchów

Układ ruchowy człowieka jest głównym układem pozwalającym organizmowi człowieka na interakcję z otoczeniem zewnętrznym oraz w mniejszym stopniu niezbędnym do interakcji z innymi organizmami

Anatomia Człowieka

2009-09-18T02:24:00.000-07:00

Anatomia człowieka jest poświęcona informacjom na temat budowy człowieka. W jednym miejscu postaram się wszystkie możliwe aspekty tej nauki i wiedzy.

Na początek pochodzące z serwisów:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Anatomia_cz%C5%82owieka http://cc1sk.w.interia.pl/
podstawowe informacje.

Anatomia człowieka (antropotomia) (anthropos- człowiek) - nauka o budowie narządów i układów ciała człowieka, wchodzi w skład morfologii i posługuje się metodami na poziomie makroskopowym (np. obserwacji żywych organizmów i badań sekcyjnych zwłok). Jest to anatomia opisowa, zwana też anatomią klasyczną. Zajmuje się ona badaniem i opisaniem narządów, które spełniają wspólną funkcję, oraz poszczególnych części ustroju.

Anatomia jest podstawą całej medycyny. Bez doskonałej znajomości anatomii człowieka (budowy ciała człowieka) nie jest możliwe udzielania pomocy lekarskiej choremu, nie jest możliwe poznanie choroby, jej prawidłowa diagnoza. Słowo 'anatomia' wywodzi się z greki, od słowa 'anatemnein' oznaczającego 'rozdzielać'. Poznawanie budowy ciała ludzkiego oparte jest przede wszystkim o sekcje, 'rozdzielanie' zwłok.

Ściśle związane z anatomią są:
histologia - nauka o tkankach;
cytologia - nauka o komórce, budowie człowieka na poziomie komórkowym;
fizjologia - nauka o funkcjonowaniu organizmu.

Obecnie anatomia ściśle wiąże się z fizjologią, poświęcając dużo uwagi funkcji i działaniu poszczególnych narządów. Jest to anatomia czynnościowa. Anatomia i fizjologia stanowią podstawę medycyny, gdyż nie można skutecznie udzielić pomocy w chorobie nie znając dokładnie budowy i czynności organizmu zdrowego.

Inne działy anatomii to:

Anatomia opisowa, zwaną dawniej normalną, obecnie wyróżniamy:
Anatomia prawidłowa, która zajmuje się normalnie zbudowanymi, zdrowymi osobnikami w odróżnieniu od;
Anatomia patologiczna mającej za zadanie opisanie zmian chorobowych zachodzących w narządach podczas choroby.
Anatomia mikroskopowa - w odróżnieniu od klasycznej anatomii, posługującej się okiem nieuzbrojonym, ten dział posługuje się mikroskopem świetlnym - histologia, lub elektronowym - cytologia, w związku z czym zajmuje się badaniem mikroskopowej struktury poszczególnych narządów. Narządy zbudowane są z tkanek, te zaś z niezwykle drobnych elementów - komórek.
Anatomia radiologiczna - pierwotnie opisywała organizm ludzki przy użyciu zdjęć rentgenowskich układu kostnego. Ostatnio w związku z wprowadzeniem kontrastów i tomografii jej zakres znacznie się poszerzył.
Anatomia topograficzna (po grecku topos znaczy "położenie", "miejsce", graphe - "opis") - zajmuje się położeniem poszczególnych narządów w ustroju i wzajemnym ułożeniem ich względem siebie. Doskonała znajomość anatomii topograficznej ma szczególnie duże znaczenie praktyczne dla chirurgii. Z tego względu nazywana jest również anatomią chirurgiczną.
Anatomia plastyczna - ma na celu badanie kształtów zewnętrznych i wzajemnych proporcji poszczególnych części ciała oraz w ogóle zdobywaniem wiadomości potrzebnych dla artystów plastyków.

Nowoczesne techniki rezonansu magnetyczny i USG umożliwiają obrazowanie bez szkodliwego wpływu promieniowania rentgenowskiego na organizm.

Na ciało człowieka składają się mikroskopijne cegiełki, zwane komórkami. Komórkę w roku 1665 odkrył Robert Hooke. Komórki o podobnym pochodzeniu, budowie oraz pełnionej funkcji tworzą tkanki. W ciele człowieka jest to tkanka łączna, nabłonkowa, nerwowa i mięśniowa.
Do tkanki łącznej zalicza się kości, chrząstki, ścięgna, tkankę podskórną, tkankę tłuszczową i krew. Tkanka nabłonkowa stanowi zewnętrzną warstwę ciała człowieka, oraz wyściela ściany przewodów i jam organizmu. Tkanka mięśniowa jest budulcem mięśni, zarówno szkieletowych poprzecznie prążkowanych, gładkich budujących przede wszystkim narządy wewnętrzne, oraz mięsień sercowy budujący serce. Tkanka nerwowa pozwala na odbieranie i przesyłanie bodźców zewnętrznych. Buduje ona układ nerwowy człowieka.
Zespoły tkanek o określonej budowie, pełniące określone funkcje to narządy. Układ narządów stanowi zespół narządów pełniących określone zadania.

Układy narządowe
Narządy ciała, zbudowane z różnych tkanek łączymy w układy narządów. Odróżniamy:
Układ ruchu, inaczej układ szkieletowy i mięśniowy
Układ pokarmowy, inaczej układ trawienny
Układ nerwowy
Narządy zmysłów
Układ dokrewny, inaczej układ wewnątrzwydzielniczy
Układ oddechowy
Układ moczowo-płciowy
Układ krwionośny, inaczej układ krążenia, naczyniowy
Układ krwiotwórczy
Układ odpornościowy
Powłoka wspólna.